Intensieve opleiding systeemtherapie

Doelgroep, vooropleidingseisen, inhoud van de opleiding en accreditatie.

Voor wie? 

Psychologen, psychiaters, sociaal wetenschappers, maatschappelijk werkers en sociaal psychiatrisch verpleegkundigen (beiden met VO), werkers in de GGZ of jeugdhulpverlening met een gelijkwaardige opleiding, die zich willen specialiseren in de systeemtherapie.

 

Vooropleidingseisen 

Een universitaire opleiding in de sociale gezondheidswetenschappen of een artsexamen.

Voor mensen met een hogere agogische beroepsopleiding (maatschappelijk werk (HBO-MW), maatschappelijke gezondheidszorg (HBO-MGZ), inrichtingswerk (HBO-IW), Vaktherapie (HBO-KT) gevolgd door een erkende voortgezette opleiding (VO) of een daaraan gelijkwaardige opleiding, geldt dat met deze VO-opleiding gestart moet zijn vóór 30 september 2015. Alleen in dat geval kan er nog, tot uiterlijk 1 oktober 2022, gebruik gemaakt worden van de mogelijkheid om toegelaten te worden tot de IOS.  (zie ook www.nvrg.nl)

Mensen met een VO van latere datum of HBO-ers die na 1 oktober 2022 met een opleiding willen starten wijzen we graag op de 1-jarige opleiding tot ‘systeemtherapeutisch werker’ (STW).

N.B. Cursisten dienen gedurende het gehele opleidingstraject werkzaam te zijn binnen de zorg- en welzijnssector en al gezins- en/of relatietherapieën uit te voeren of daartoe de mogelijkheid worden geboden.

 

Beschrijving van de inhoud en opbouw van de
Intensieve Opleiding Systeemtherapie

In de basiscursus worden de belangrijkste begrippen en perspectieven van de systeemtherapie behandeld.

De basiscursus bestaat uit drie delen gevolgd door een afsluitend weekend.

  1. Introductie in de systeemtheorie
  2. Systeemtherapie in de praktijk; het behandelproces
  3. Specifieke toepassing en complexiteit

De volgende perspectieven op families en andere sociale systemen komen onder andere aan bod:

  • het intergenerationele perspectief waarin wordt gekeken naar zich herhalende patronen door de generaties heen;
  • het structurele perspectief waarin hiërarchie, grenzen en subsystemen in families aan de orde komen;
  • het communicatieve perspectief waarin communicatieprocessen en interactiepatronen centraal staan;
  • het ervaringsgericht perspectief waarin, in het hier en nu, ruimte wordt gemaakt voor emoties, directe ervaring, belichaamde taal en ‘het onverwachte’;
  • het sociaal-constructionistische perspectief waarin de invloed van de sociaal maatschappelijke omgeving, cultuur en gender op menselijke problematiek wordt behandeld;
  • het oplossingsgerichte- en het narratieve en dialogische perspectief waarin er oog is voor veerkracht en mogelijkheden en wordt onderzocht hoe dominante verhalen mensen kunnen beperken en hoe stemmen die het zwijgen zijn opgelegd weer tot klinken worden gebracht

De context staat steeds centraal met aandacht voor families, sociale netwerken, gender, cultuur, religie en sociaal economische omstandigheden. Aan het eind van de basiscursus kunnen de cursisten systemische analyses maken waarin de samenhang van de problematiek met de omgeving waarin mensen leven centraal staat. Zij kunnen het verschil begrijpen tussen lineaire causaliteit, waarin problemen een oorzaak hebben, en circulariteit, waarin problemen begrepen kunnen worden in de context waarin ze zich voordoen. In een apart blok wordt aandacht gegeven aan research en methodologie.

Naast theorie wordt veel geoefend met interventies, in rollenspel en andere opdrachten. Video’s dienen ter illustratie en inspiratie. Cursisten dienen bereid te zijn video-opnames van eigen werk te tonen.

Tijdens de basiscursus vinden enkele toetsmomenten plaats, waarvan minimaal 1 schriftelijke toets, in de vorm van een ‘take-home-tentamen’.

Eerste jaar:

De Basiscursus van 132 uur wordt gegeven in 10 intensieve blokken van telkens een vrijdag en een zaterdag.

Vrijdag van 09.30 tot 17.30 uur en zaterdag van 09.30 tot 16.30 uur, beide dagen met een lunchpauze van een uur (in totaal 13 uur per 2 aaneengesloten dagen, om de 4-6 weken, gedurende 2 jaar).

Bij de planning van de cursus-weekenden wordt rekening gehouden met de schoolvakanties van regio Noord.

De tijdsbelasting voor het voorbereiden van de cursus is 12 à 15 uur per blok van 2 dagen.

Tweede jaar:

Na het theoretische deel van de basiscursus volgt de eerste 40 uur van de specialistische cursus, die gegeven wordt in 3 intensieve blokken van telkens een vrijdag en een zaterdag.

Daarna volgt in het voorjaar van het 2e opleidingsjaar een periode waarin de cursisten een scriptie schrijven.

In het najaar volgt dan de tweede 40 uur van de specialistische cursus die ook bestaat uit 3 intensieve blokken van vrijdag en zaterdag. De gehele cursus wordt afgesloten met een dag waarop alle cursisten een presentatie geven over hun scriptie, gevolgd door een feestelijke diploma-uitreiking.

Specialistische cursus (2 x 40 uur):

Het team van opleiders van het Lorentzhuis heeft gekozen om de specialisatie van de cursisten te richten op ‘Therapie met paren’, waarin vele thema’s waar paren mee te maken kunnen krijgen de revue passeren. Er zijn twee afzonderlijke modules: de eerste specialistische module richt zich op partnerschap en ouderschap en de tweede specialistische module heeft als onderwerp de complexiteit van psychopathologie en geweld in relaties.In de beide modules komen de competenties aan bod zoals door de NVRG beschreven. De metacompetenties vormen vanzelfsprekend een rode draad net zoals in de basiscursus. We geven die competenties aan waar we specifiek aandacht aan besteden in de betreffende zitting.

In de eerste specialistische module van 40 uur staan wij stil bij partnerschap en ouderschap vanuit verschillende perspectieven. Alle cursisten hebben in hun werk te maken met paren die meestal ook ouders zijn. In de hulpverleningspraktijk worden ouderschap en partnerschap nog steeds strikt gescheiden. In de module partnerschap en ouderschap is in alle cursusblokken aandacht voor zowel de partnerrelatie als de ouderrelatie.

In de tweede specialistische cursus gaan we in op complexiteiten in relationele problematiek met  focus voornamelijk op de partner(ouder) relatie. Systeemtherapeuten dienen zicht te hebben op psychopathologie, dat wil zeggen op psychische of psychiatrische kwetsbaarheden bij mensen en hoe deze relaties wederzijds beïnvloeden. Ook krijgen systeemtherapeuten veel te maken met geweldsproblematiek in families en relaties, conflicten die escaleren en uit de hand lopen en hoe dit de veiligheid in relaties aantast. Psychische kwetsbaarheid en geweldsproblematiek gaan vaak samen in complexe relationele problematiek, daarom worden zij ook in samenhang behandeld in deze specialistische module.

Na deze specialistische cursus is het theoretische deel van de opleiding voltooid en zijn de cursisten volop aan het werk als systeemtherapeut in opleiding.

Literatuur 

Het handboek Systeemtherapie (2e herziene druk), onder redactie van Anke Savenije, Justine van Lawick en Ellen Reijmers, uitgegeven door de Tijdstroom in 2014, dient als leidraad voor de gehele Intensieve Opleiding Systeemtherapie.
Naast dit handboek wordt er nog gebruik gemaakt van een aantal andere door de cursist zelf aan te schaffen boeken. Nadere informatie hierover is te vinden in de brief die volgt na de toelating.

Digitale leeromgeving

Cursisten krijgen een inlogcode voor onze digitale leeromgeving. Deze code geeft iedere cursist, gedurende het gehele opleidingstraject, toegang tot het draaiboek, het overzicht per zitting, de digitale artikelen waarmee naast de verplichte literatuur mee gewerkt wordt en de mogelijkheid om onderling met elkaar te communiceren.

Supervisie gedurende de opleiding

Er is één groepssupervisie bij de opleiding inbegrepen. Hierna dient de cursist (bij het Lorentzhuis of elders) nog 2 supervisiereeksen en 25 uur leertherapie te volgen, voordat het lidmaatschap aangevraagd kan worden bij het bureau van de NVRG.

De Supervisie begint na de eerste 2 theorieblokken van de basiscursus. Afhankelijk van het aantal deelnemers worden er groepjes samengesteld van drie of vier cursisten die elk een eigen supervisor krijgen. De supervisanten brengen zelf casuïstiek in door middel van digitale opnames. Soms is live-supervisie mogelijk. Dag, duur en frequentie van de supervisiezittingen worden in onderling overleg met de supervisor vastgesteld.

Zie voor het opleidingsreglement van de Nederlandse Vereniging voor Relatie en Gezinstherapie: www.nvrg.nl

Lid in opleiding (LIO)

Wilt u tijdens uw opleiding tot systeemtherapeut al lid worden van de NVRG? Dan kunt u lid in opleiding worden (LIO ST). Wij raden cursisten aan dit te doen. Op die manier blijft men goed op de hoogte van de ontwikkelingen binnen de NVRG en binnen het vakgebied van de systeemtherapie. Daarnaast ontvangt men als lid van de NVRG gratis de twee belangrijkste tijdschriften, namelijk ‘Tijdschrift voor Systeemtherapie’ en ‘Gezinstherapie Wereldwijd’. Tenslotte geeft het lidmaatschap recht op korting voor het jaarlijkse NVRG-congres.
Een LIO geniet gedurende 3 jaar een flinke korting op de contributie.

Voor nadere informatie over de NVRG verwijzen wij naar www.nvrg.nl

Let op!! Officiele erkenning als systeemtherapeut door de NVRG:

Het voltooien van de Intensieve Opleiding Systeemtherapie bij het Lorentzhuis geeft u nog geen officiële titel als systeemtherapeut. Deze erkenning kan namelijk alleen afgegeven worden door de Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie.De Lorentzhuis-opleiding is wel goedgekeurd door de NVRG en geeft een belangrijke basis voor het traject tot NVRG-erkend systeemtherapeut. De opleiding bestaat uit 212 uur theoretische scholing (overeenkomstig de NVRG richtlijnen) en één supervisiereeks. Voor het volledige lidmaatschap van de NVRG moet men echter ná de Lorentzhuis- opleiding nog 2 x 25 uur supervisie en 25 uur (erkende) leertherapie volgen. Het Lorentzhuis is niet gemachtigd om uw vooropleiding te toetsen. Diegenen die lid willen worden van de NVRG en zeker willen zijn dat hun vooropleiding aan de NVRG-eisen voldoet, raden wij aan vooraf bij de NVRG advies te vragen over toelating.

Het Lorentzhuis geniet als enig opleidingsinstituut in Nederland de erkenning van de European Family Therapy Association (EFTA) waardoor het diploma ook in andere Europese landen geldig is.

Lees meer

 

Accreditatie

De opleiding is geaccrediteerd door:

  • de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP),
  • de Federatie voor Gezondheidszorgpsychologen (FGzPt),
  • het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP),
  • de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO-OG) en door
  • de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ).